Bỏ cấm vận vũ khí: Không cần quyền “đàm phán nhanh”!

Viết Lê Quân

Nhiều báo VN đăng tin: Mỹ sẽ bán máy bay săn ngầm P-3 cho Việt Nam

Nhiều tờ báo nhà nước đang lục tục được “cởi trói” khi bắt đầu đưa bài về tin tức sốt dẻo “cuối năm Mỹ bỏ cấm vận vũ khí”. Điều đó cũng đồng nghĩa với hình ảnh tái lập bang giao Việt - Mỹ được “nâng lên một tầm cao mới” - nói theo cụm từ mà Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và giới chức ngoại giao rất ưa dùng.

Tuy vậy, tỏ ra chậm lụt hơn báo chí khá nhiều, Bộ Ngoại giao của ông Phạm Bình Minh lại có vẻ khá lắng tiếng trước tín hiệu bán lại vũ khí được phát ra từ Washington. Cả Ban Tuyên giáo trung ương cũng vậy.


“Thị trường đầy hứa hẹn”

Reuters vẫn là hãng tin nhanh nhạy hơn hẳn so với Bộ Ngoại giao và Ban Tuyên giáo Việt Nam. Theo hãng tin này, Hoa Kỳ đang chuẩn bị giảm nhẹ lệnh cấm vận vũ khí đối với Hà Nội. Hai quan chức cao cấp của chính quyền Obama cho biết là các cuộc thảo luận nhằm giảm nhẹ lệnh cấm vận đang diễn ra ở Washington và có thể đi đến một quyết định trong năm nay.

Một trong những hợp đồng đầu tiên sẽ là bán máy bay tuần tra biển để giúp Việt Nam tăng cường khả năng bảo vệ lãnh hải trước những hành động bá quyền của Trung Quốc trên Biển Đông.

Tuy đang tiến hành chương trình hiện đại hóa quân sự với chi phí hàng tỉ đô la, nhưng hiện giờ khả năng giám sát biển của Việt Nam vẫn còn hạn chế. Bằng chứng là Hà Nội đã rất bất ngờ khi Trung Quốc đặt giàn khoan Hải Dương 981 ở khu vực Hoàng Sa tháng 5/2014. Do vậy Hà Nội đang rất cần được trang bị thêm các phương tiện quân sự, nhất là của Mỹ.

Thượng nghị sĩ John McCain, một cựu tù binh chiến tranh và cũng là một trong những người thúc đẩy việc bình thường hóa bang giao Mỹ-Việt vào đầu thập niên 1990, cho biết là ông chuẩn bị đệ trình một đề nghị của cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa về việc bãi bỏ một số hạn chế về bán vũ khí cho Việt Nam. Ông McCain cũng là một trong bốn thượng nghị sĩ Mỹ trong mùa hè vừa qua đã gặp các lãnh đạo Hà Nội và thảo luận về lệnh cấm vận vũ khí.

Trong khi đó, hai lãnh đạo ngành công nghiệp vũ khí của Mỹ cũng nói với hãng tin Reuters rằng họ dự trù chính phủ Hoa Kỳ sẽ nhanh chóng bãi bỏ lệnh cấm vận vũ khi đối với Việt Nam. Đối với họ, Việt Nam là một thị trường đầy hứa hẹn.


Lấy đâu ra ngoại tệ?

Tín hiệu dỡ bỏ cấm vận vũ khí của Mỹ càng phát lộ bởi sau chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch Tham mưu Liên quân Hoa Kỳ Martin Dempsey, mới đây Chỉ huy trưởng Hải quân nhân dân Việt Nam - Đô đốc Nguyễn Văn Hiến - đã lẳng lặng đến Mỹ tham gia tập trận hải quân với bộ trưởng hải quân Ray Mabus.

Còn ngay trước mắt là chuyến đi của chuyến đi Hoa Kỳ vào đầu tháng 10/2014 của Ngoại trưởng Việt Nam Phạm Bình Minh để “tham khảo ý kiến với Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ John Kerry” – như lời dẫn của VOA.

Cũng có thể, chuyến “thị sát” của Dempsey đến Việt Nam và cuộc “tham khảo” của Phạm Bình Minh ở Hoa Kỳ sẽ mở đường cho một chuyến công du khác - Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Chuck Hagel sẽ đến Việt Nam trước cuối năm nay, từ đó dẫn đến cơ chế dỡ bỏ cấm vận vũ khí như đã đề cập.

Không có được quyền “đàm phán nhanh” đối với TPP, hẳn Chính phủ Mỹ có phần bức bối, trong khi họ cần phải tự thân quyết định một số vấn đề ngay trước mắt và có lợi cho họ. Việc buôn bán vũ khí sát thương là một trong những mối lợi cấp tốc như thế.

Câu hỏi còn lại là Việt Nam lấy đâu ra ngoại tệ để mua vũ khí từ người Mỹ…