Việt Nam là một ông chủ nhà xấu tính

Nguyễn Cao

Tác giả gửi bài trực tiếp cho VNTB

Trong bài báo “Xưởng chế tạo đảo của Trung Quốc”, phóng viên Rupert Wingfield-Hayes của BBC đã mô tả việc Trung Quốc xây dựng mở rộng trái phép ở một số khu vực thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Bài báo này được đánh giá là khiến cả thế giới ngỡ ngàng.

Cũng từ loạt phóng sự ảnh công phu này của BBC, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã có căn cứ để lên tiếng phản đối việc thi công cơi nới đảo của Trung Quốc tại đảo Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa.

Tuy nhiên thông tin nóng hừng hực nói trên, với hầu hết người dân Việt Nam đều không thể tìm đọc thêm về các nội dung quanh bài viết của Rupert Wingfield-Hayes trên trang http://www.bbc.co.uk/vietnamese. Lý do: chính quyền dựng tường lửa để “Kiểm duyệt truy cập Internet”.

Từ đầu tháng 11-2002, trang mạng của Ban Việt Ngữ đài BBC Luân Đôn bắt đầu bị chặn ở Việt Nam. Người dùng Internet khi gõ vào địa chỉ của BBC thì được, nhưng truy cập tiếp vào phần quốc gia Việt Nam thì chỉ thấy trên màn hình hiện lên một yêu cầu giả vờ hỏi họ cung cấp mật khẩu, tức password hoặc một thông tin yêu cầu họ liên lạc với nhà cung cấp dịch vụ. Hoặc đơn giản hơn, là xuất hiện một trang trắng kèm dòng chữ “không tải được”.

Công trình nghiên cứu OpenNet Initiative của Đại học Harvard, Đại học Toronto, Đại học Oxford và Đại học Cambridge đánh giá mức kiểm duyệt của Việt Nam trong lĩnh vực chính trị là “sâu rộng” (pervasive). Theo nghiên cứu của OpenNet, các website bị chặn hầu hết có nội dung về các hoạt động chống đối của người Việt hải ngoại, các tổ chức báo chí hải ngoại hay tổ chức phi chính phủ độc lập, nhân quyền, hay các đề tài tôn giáo.

Các trang BBC, VOA phần tiếng Việt, đều bị chặn tại Việt Nam cho đến tận hôm nay.

Giàn khoan Hải Dương công khai tung hoành trên vùng đặc quyền lãnh hải Việt Nam từ tháng 5-2014 đến tháng 8-2014. Chính phủ Việt Nam đã phải lên tiếng kêu gọi ủng hộ của cộng đồng thế giới, và phải mời giới truyền thông quốc tế tham gia cuộc chiến thông tin trên biển để cùng Việt Nam lên tiếng về sự ngang ngược của Trung Quốc.

Tuy nhiên, khá mỉa mai là các bài viết của phóng viên BBC, VOA tiếng Việt đều không thể đến với người đọc Việt do chính nhà nước Việt Nam ngăn chặn.

Cũng muốn nói thêm, Rupert Wingfield-Hayes quả có công phu thực hiện phóng sự được đánh giá khiến thế giới ngỡ ngàng. Sự ngỡ ngàng này không phải là sự bất ngờ đến từ sự kiện, mà là suốt thời gian qua, nhà cầm quyền Tập Cận Bình luôn xoen xoét rằng “Chúng tôi đã trả lời câu hỏi này nhiều lần trước đây, và tôi cho rằng quí vị đã nhận thức đầy đủ về lập trường của Trung Quốc”. Khi được hỏi liệu việc bồi đất đảo là để sử dụng cho thương mại hay quân sự, Phát ngôn viên Bộ ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh trả lời đó là “chủ yếu với mục đích cải thiện điều kiện làm việc và sinh sống của người dân đồn trú trên các hòn đảo này”.

Thực tế, hình ảnh của BBC cho thấy một sự thật khác hẳn. Trung Quốc cải tạo đất để xây đảo nổi ở Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam là để đưa công dân Trung Quốc tới đây định cư.

Khi có các hoạt động kinh tế, Bắc Kinh sẽ viện “thực tế mới” này để khẳng định chủ quyền bất hợp pháp và quản lý khu vực “đặc quyền kinh tế” 200 hải lý tính từ đảo nổi mới dựng ra. Qua đó Trung Quốc sẽ có thêm cơ sở hiện thực hóa bản đồ “đường lưỡi bò” vô lý, hoàn toàn trái ngược với luật pháp quốc tế.

Liệu nhà báo Việt Nam có kém so BBC?

Trung tuần tháng 6-2014, một nhà bình luận độc lập của Việt Nam đã lên tiếng trên báo Tuổi Trẻ: “Tôi nghĩ bên cạnh việc theo dõi tình hình Hoàng Sa, các lực lượng thực thi pháp luật và truyền thông Việt Nam nên tìm hiểu rõ hơn, thông tin nhiều hơn về việc Trung Quốc đang xây dựng đảo nhân tạo ở Gạc Ma, vì cùng với giàn khoan, đây là hành động liên hoàn trong âm mưu độc chiếm biển Đông” (http://tuoitre.vn/tin/chinh-tri-xa-hoi/20140617/phai-tim-hieu-them-dong-thai-o-gac-ma/613211.html)

Tiếc là nhà nước Việt Nam đã bỏ qua những động thái này, mặc dù hai tuần lễ trước đó, Philippines đã công bố hình ảnh dường như cho thấy việc Trung Quốc cải tạo bãi đá Johnson South (bãi Gạc Ma), và nói rằng có vẻ như Trung Quốc đang xây dựng một đường băng.

Một cái tiếc khác là ngay cả trong lúc nhờ vả truyền thông nước ngoài, Việt Nam vẫn ngấm ngầm cho thấy sự xấu bụng của mình khi tiếp tục “dựng tường lửa” các trang báo của những người bạn đã cùng chung chiến tuyến với mình.

Một thể chế không chấp nhận những tiếng nói “trái tai Đảng”, “nghịch ý lãnh đạo”, thể chế ấy khó thể giúp tạo nên một quốc gia hưng thịnh.