“Thế lực thù địch” sắp phát sóng ngay tại VN?

Viết Lê Quân

Tác giả gửi bài trực tiếp cho VNTB

Tiết lộ bất ngờ

Mới đây, một sự kiện gây sốt trong cộng đồng người Việt hải ngoại quan tâm đến chính trị là một kế hoạch hợp tác thông tin của đài VOA với Đài Tiếng Nói Việt Nam (VOV). Kế hoạch này đã không được biết đến cho tới khi có một bản tin tiết lộ trên báo mạng điện tử WND (World Net Daily) ngày 31/8/2014 về sự thương lượng của Hội Đồng Quản Trị Truyền Thanh của chính phủ Hoa Kỳ BBG (U.S. Broadcasting Board of Governors) với phía nhà cầm quyền VN.

Chương trình phát thanh tiếng Việt của đài VOA dự trù thời lượng sẽ dài 15 phút mỗi ngày từ Thứ Hai đến Thứ Sáu trên một kênh của đài truyền thanh quốc gia Việt Nam có tên là 'VOV Giao Thông', phát thanh trên cả nước - theo tiết lộ của ký giả Steve Peacock trên mạng WND.

Chương trình phát thanh này sẽ có tên là “Chào nước Mỹ” (Welcome to America) trên tần số 91FM của đài 'VOV Giao Thông', được mô tả là được phát thanh “toàn vẹn, không bị tước quyền ưu tiên, không cắt xén sửa đổi, không bị rút gọn hay bị trích lại”.

Kế hoạch trên nếu được thỏa thuận, sẽ được hiểu là mối quan hệ giữa nhà cầm quyền Việt Nam và Hoa Kỳ ngày một chặt chẽ hơn, khi mà Hà Nội chấp nhận để đài VOA phát thanh ngay tại Việt Nam thay vì người dân ở Việt Nam hiện vẫn bắt làn sóng ngắn để nghe trực tiếp chương trình phát thanh Việt ngữ của VOA.


“Thế lực thù địch”

Nhiều năm trước, cùng với RFA, BBC, RFI, đài VOA Việt ngữ luôn nằm trong danh sách “tứ trụ” của đảng và chính quyền Việt Nam. Nhiều bài viết “phòng, chống diễn biến hòa bình” trên các báo đảng như Nhân Dân, Quân Đội Nhân Dân, Công An Nhân Dân luôn sẵn sàng chụp cho các hãng truyền thông quốc tế này cái mũ “thế lực thù địch”.

Do vậy, sự kiện một “thế lực thù địch” như VOA bất ngờ xuất hiện tại Việt Nam, dù chỉ mới trong quá trình đàm phán, đã cho thấy một sự chuyển đổi âm thầm về thái độ chính trị của một số ủy viên bộ chính trị trong quan hệ với người Mỹ, và cụ thể là với các hãng truyền thông Mỹ.

Những thông tin về hợp tác của đài VOA với VOV lại xuất hiện sau chỉ một thời gian ngắn sau chuyến công du bất ngờ của Ủy viên bộ chính trị Phạm Quang Nghị đến Mỹ, và nối tiếp bởi chuyến đi của Thượng nghị sĩ John McCain và Chủ tịch hội đồng liên quân Hoa Kỳ Dempsey đến Việt Nam.



Phản ứng

Tuy nhiên, không phải bất kỳ hợp tác nào của Mỹ với Việt Nam đều nhận được sự đồng thuận rộng rãi. Ngày 8/9 vừa qua, tổ chức xã hội theo dõi hoạt động của truyền thông chính phủ 'BBG Watch' lên tiếng chỉ trích đó là hành động trái luật và đi ngược lại tôn chỉ thông tin của chính hệ thống đài VOA.

“Chúng tôi cho rằng VOA và Ủy Ban Điều Hành phát thanh Quốc tế (IBB) của cơ quan BBG hoàn toàn hiểu rằng sự xếp đặt phát thanh này, trong khi có thể giúp tăng số lượng thính giả tại Việt Nam, là rõ ràng vi phạm điều lệ Hiến Chương của Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (Voice of America Charter), và như thế vi phạm luật pháp Hoa Kỳ.” Tổ chức Quan Sát BBG (BBG Watch) viết bình luận trên trang mạng của họ.

BBG Watch cáo buộc rằng cơ quan BBG biết rất rõ nhà cầm quyền Việt Nam sẽ không cho phép VOA phát thanh các chương trình tin tức “luôn luôn đáng tin cậy và chính xác” cũng như “khách quan” và “toàn diện” như điều lệ mà đài VOA phải tuân thủ.

“Ban điều hành VOA biết rất rõ ràng rằng bất cứ người Mỹ gốc Việt nào hay cả người Mỹ, hoặc bất cứ ai, chỉ trích về nhà cầm quyền CSVN và các chính sách của họ đều “không phù hợp với luật pháp Việt Nam” nếu không hiểu theo nghĩa pháp lý thì cũng chắc chắn như vậy trong thực tế” - BBG Watch bình luận.

Hiến Chương về điều hành và nội dung các chương trình phát thanh nhiều ngôn ngữ khác nhau trong đó có chương trình Việt ngữ của Đài phát thanh VOA được khởi thảo từ năm 1960 nhưng mãi đến năm 1976 mới được tổng thống Gerald Ford ký ban hành.



VOA có bị “loại trừ”?

Trên một phương diện khác, VOA còn phải đối phó với điều khoản thỏa thuận giữa họ và VOV cho phép phía đài VOV Giao Thông quyền lựa chọn “quyết định xem một chương trình đặc biệt nào đó (của đài VOA) có phù hợp với luật pháp Việt Nam hay không, và cũng có sự lựa chọn cho phát thanh hoặc không cho phát thanh cái chương trình đó (của đài VOA) nếu họ muốn”.

Dĩ nhiên, VOA và ban điều hành quốc tế IBB biết rất rõ rằng cái đòi hỏi quyền quyết định bỏ không phát thanh chương trình nào của VOA chỉ là một câu viết hợp đồng tiêu chuẩn trong các nước tự do dân chủ thật sự chỉ nhằm bảo vệ trong các trường hợp pháp lý lạ thường. “Nhưng tại Việt Nam thì có nghĩa là loại trừ các tiếng nói chỉ trích nhà cầm quyền”.