Đạo lý yêu nước
Hàn Cư Sĩ (VNTB) Khi biển Đông sôi động do Trung Quốc có những hành động “bá quyền”, có thể nói rằng, chưa bao giờ rộ lên sự bàn luận về ti...
https://itdl-flatnews.blogspot.com/2014/07/ao-ly-yeu-nuoc.html
Hàn Cư Sĩ
(VNTB) Khi biển Đông sôi động do Trung Quốc có những hành động “bá quyền”, có thể nói rằng, chưa bao giờ rộ lên sự bàn luận về tinh thần yêu nước như hiện nay, kể từ ngày thống nhất đất nước. Thế nào là yêu nước và yêu nước phải như thế nào? Đó là những câu hỏi luôn được đề cập đến không những ở những cơ quan truyền thông, các trang mạng cá nhân và mạng xã hội (Facebook là điển hình), mà còn được “khẩu đàm” trong mọi thành phần quần chúng, thậm chí cả phụ nữ cũng hứng thú tham gia. Còn thời gian nào thuận tiện hơn lúc này, chúng ta thử xem xét, là công dân của một đất nước, mỗi người cần ý thức và thể hiện như thế nào mới là yêu nước.
[caption id="attachment_220" align="aligncenter" width="300"]
Người tàn tật - Hiệp sĩ CNTT, "người đương thời" - Nguyễn Công Hùng đi biểu tình chống TQ bằng xe lăn[/caption]
NHƯ THẾ NÀO LÀ TINH THẦN YÊU NƯỚC?
Có lẽ ai cũng dễ nhận ra, tinh thần yêu nước mang tính thiêng liêng, nhưng được biểu hiện rất cụ thể. Nó không phải là một chủ nghĩa yêu nước, mà là một thứ tình cảm cao đẹp đã được phú bẩm nơi con người như một tiếng nói trong lương tâm. Nó được nuôi dưỡng và dẫn dắt hết sức tự nhiên, như ai cũng yêu gia đình, yêu quê hương, yêu giống nòi, yêu thiên nhiên, yêu môi trường sống của mình, nơi đó đã hun đúc hình thành một nhân cách, thể hiện qua tình cảm, nếp sống, nếp nghĩ của mỗi người. Bởi vậy nó trở thành một nghĩa vụ vô vị lợi, bất kể là thành phần nào trong xã hội. Đạo lý yêu nước cũng giống như nhân quyền, nó là nghĩa vụ và quyền lợi cho bất cứ ai đã sinh ra làm người.
Người ta dễ nhầm tưởng bản chất của yêu nước mang tính quyền lợi, hoặc tuân theo sự cưỡng chế hay áp đặt nào đó. Điều này thật nguy hiểm, vì lấy quyền lợi làm nền tảng cho tinh thần yêu nước thì sẽ sinh ra muôn vàn mâu thuẫn, dẫn đến sự tranh chấp, so sánh và đo lường hơn kém, được thua, dựa trên quyền lợi (yêu vì quyền lợi, quyền lợi nhiều thì yêu nhiều, ít thì yêu ít). Còn nếu cưỡng bức hay áp đặt tinh thần yêu nước theo ý đồ của người lãnh đạo thì chắc chắn sẽ là “nghịch thiên” (thuận thiên giả tồn, nghịch thiên giả vong), vì nó trái với lẽ tự nhiên, trái với cái tâm của con người, như trong lịch sử đã xảy ra, thời Tần Thủy Hoàng (TQ), Adolf Hitler (Đức), Benito Mussolini (Ý), Saddam Hussein (Iraq), Pol Pot (Campuchia)…
Người xưa hiểu rõ cái đạo lý này:“Quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách”.Dường như đạo lý thiêng liêng này đang bị lệch lạc và biến chất. Trách nhiệm này thuộc về ai ? Có lẽ mỗi người cần phải “vắt tay lên trán” mà suy xét, từ nông dân, công nhân viên chức, đến những người tham gia hoạt động xã hội khác, đặc biệt là những vị có trách nhiệm lèo lái con thuyền quốc gia.
YÊU NƯỚC THEO TINH THẦN NHÀ ĐẠO
Khổng Tử nói: về chính trị thì phải Chính Danh, "Danh bất chính tắc ngôn bất thuận, ngôn bất thuận tắc sự bất thành."(không xứng đáng, mua chuộc, bè phái…), chủ trương lấy Đức mà trị dân, coi dân như con đẻ, từ vua quan đến người dân phải lấy việc tu thân làm gốc: “Tự thiên tử dĩ chí ư thứ dân, nhất thị giai dĩ tu thân vi bản”. Còn muốn tham gia giúp đời thì phải biết trau dồi mà đi từng bước một, từ nhỏ tới lớn, từ trong ra ngoài (Sách Đại Học):“cách vật, trí tri, thành ý, chính tâm, tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” (nhìn thấu sự vật, biết tới nơi chốn, ý cho thành, tâm ngay chính, sửa mình cho tốt, chỉnh đốn gia đạo, trị yên nước, làm cho nước được an bình).
Phật giáo không đề cập đến yêu nước, nhưng đưa mục tiêu “diệt khổ” làm chủ đạo, tu tập để loại khỏi mọi Tham-Sân-Si là nguyên nhân của mọi đau khổ, lấy chúng sinh làm đối tượng để hoằng pháp, cứu nhân độ thế, mang sự bình an và hạnh phúc đến cho mọi người.
Còn gì đẹp hơn những thiện nguyện viên thăm hỏi người bệnh, với những xe cơm, cháo từ thiện trong bệnh viện, ngoài đường phố. Hình ảnh nào đẹp bằng những thiện nguyện viên đến với những người khốn khó tại vùng xa xôi khắp nơi… Tinh thần yêu nước, yêu đồng bào là thế.
Thiên Chúa Giáo thì theo con đường của Đức Giêsu đã dạy, lấy yêu thương làm nền tảng, không phân biệt đẳng cấp, thành phần trong xã hội, đưa tình yêu đến với mọi người, đặc biệt là người cùng khổ. Do đó, nếu được phép nắm vai trò lãnh đạo, họ sẽ chu toàn trách nhiệm thật nghiêm minh.
Theo tinh thần đó, người Công giáo đã đóng góp rất nhiều cho đất nước trên mọi lãnh vực, trong những công việc từ thiện, xóa đói giảm nghèo, làm sạch nguồn nước, lớp học và nhà tình thương, quỹ tương trợ thiên tai, mở mang giáo dục, bệnh viện, truyền thông… Tình yêu Chúa và yêu nước này đã được hiện thực hóa bằng những hình ảnh cụ thể qua đời sống và việc làm thật rõ nét.
YÊU NƯỚC THEO TINH THẦN NHÂN BẢN
Ai cũng biết đạo lý ở đời cần phải có: CẦN, KIỆM, LIÊM, CHÍNH. Đây là đạo lý tổng quát, có từ ngàn xưa, được nhắc đến trong nhiều học thuyết về luân lý xưa nay, được đề cập trong những sách về nhân bản ngày nay, chứ không phải của một cá nhân nào.
- Đức tính CẦN là cần mẫn hoặc chuyên cần, là người siêng năng, ham làm việc và làm kỹ lưỡng đến nơi đến chốn.Nếu không có đức tính tính CẦN thì người làm việc sẽ tùy tiện, cẩu thả, bê bối trong mọi công việc, bớt xén thời giờ và việc làm. Người đó sợ việc, sợ khó nhọc, sợ trách nhiệm. Người lãnh đạo mà có đức CẦN thì sẽ thi hành được như câu nói: phục vụ công ích, phục vụ nhân dân.
- Đức tính KIỆM là việc hạn chế đúng mức, chi tiêu đúng mức, không hoang phí, không xa hoa trong việc sử dụng tiền của, sức khỏe và thời giờ. Người có đức tính KIỆM thì biết dùng đồng tiền cách phải lẽ, biết giữ gìn, tiết kiệm ngân quỹ, của chung cho cơ quan, công sở, như nhà trường, lớp học, thư viện.
- Đức tính LIÊM là sự thanh liêm, nghĩa là trong sạch, ngay thẳng, không tham lam, nói về cả tinh thần lẫn thể chất.Người thanh liêm là ngưòi trong sạch, liêm khiết, không hối lộ của dân, không ăn gian của công, trái lại, “tâm bất cầu lợi”, luôn tôn trọng và gìn giữ của công và của người khác. Không thanh liêm thì chỉ có hối lộ, lo lót, chạy chọt, ăn chận, ăn cắp của công. Người thanh liêm sống mẫu mực, không bị sa đà vào những thói hư tật xấu.
- Đức tính CHÍNH là chính trực, là công bằng, tuân phục. Người chính trực là người không tự dối lòng mình, không dối gạt người khác. Nói chung, chính trực là sự nghiêm túc, không thiên vị, tín trung, thành thật. Người không chính trực thì luôn giả hình (nói một đàng làm một nẻo), dối trá, lừa đảo, mưu mô, xảo quyệt, gian dối, nịnh bợ, hống hách... Chính trực thì luôn giữ luật công bằng với mọi người, với cộng đồng xã hội. Người không chính trực thì luôn có tư tưởng bất chính, tham ô, lãng phí, lạm dụng của công, luôn bớt xén, thu giữ của người trái phép. Loại này rất nguy hại cho xã hội, nếu để họ giữ chức vụ quan trọng.
KẾT
Người giữ những truyền thống trong văn hóa xã hội, phong tục tâp quán, nhưng khi ra lãnh trách nhiệm với xã hội chỉ biết đến quyền lợi bản thân, bon chen để “vinh thân phì gia”, lo lót chiếm địa vị không xứng đáng, luôn củng cố và loại trừ kẻ khác, sợ người khác hơn mình, bất cần nhân tài. Người này chắc hẳn chẳng phải là người yêu nước.
Một phật tử mang đầy tham-sân-si, khi làm việc xã hội thì vơ vét, kèn cựa không nhường nhịn ai, coi thường kẻ kém thế…Người này làm sao có tinh thần đạo và yêu nước được.
Một tín hữu công giáo sống đố kị ghét ghen, nuôi hận thù, khi tham gia công việc xã hội thì sua nịnh, đua đòi, bè phái… Người này chẳng ai tin được họ yêu Chúa cũng như yêu nước.
Người chẳng tin hoặc chẳng theo tôn giáo nào cả, nhưng đạo Nhân Bản họ bất cần, làm việc thì chỉ nhắm đến chức danh, quyền lợi, sống vương giả, tài sản kếch sù nhờ của cải bất chính, tổ chức những cuộc truy hoan thâu đêm suốt sáng, mánh khóe thủ đoạn để bảo vệ cái ghế của mình, đạo đức giả với mọi người, nịnh trên nạt dưới, không biết đến người nghèo khổ, thất nghiệp…. Người này nói họ yêu nước thì ai tin được.
Tinh thần yêu nước là một đức tính cao đẹp, nó không thể ngự trị nơi một tâm hồn băng hoại, lương tâm chai lì, không còn biết thẹn với lòng mình và với xã hội,“Sỉ tồn tắc tâm tồn ; Sỉ vong tắc tâm vong”. Đó là điều nguy hiểm nhất. Chính đời sống nói lên tất cả về một con người, còn lời nói hay hình thức bên ngoài thường chỉ là ngụy tạo. Một câu nói rất thiết thực: “ Bạn có thể lường gạt mọi người trong một thời gian và lường gạt vài người luôn mãi, song bạn không thể gạt luôn mãi hết mọi người” (A.Lincoln). Điều này ai cũng thấy rõ trong thực tế hiện nay, trước xã hội, đối với mọi người.
Phải chăng tinh thần yêu nước hôm nay đang bị biến chất do tham vọng phù phiếm, chỉ còn hiện tượng yêu nước cưỡng bức, yêu nước ảo ?
Hàn Cư Sĩ
------------------
Bài viết thể hiện quan điểm và văn phong riêng của tác giả.
(VNTB) Khi biển Đông sôi động do Trung Quốc có những hành động “bá quyền”, có thể nói rằng, chưa bao giờ rộ lên sự bàn luận về tinh thần yêu nước như hiện nay, kể từ ngày thống nhất đất nước. Thế nào là yêu nước và yêu nước phải như thế nào? Đó là những câu hỏi luôn được đề cập đến không những ở những cơ quan truyền thông, các trang mạng cá nhân và mạng xã hội (Facebook là điển hình), mà còn được “khẩu đàm” trong mọi thành phần quần chúng, thậm chí cả phụ nữ cũng hứng thú tham gia. Còn thời gian nào thuận tiện hơn lúc này, chúng ta thử xem xét, là công dân của một đất nước, mỗi người cần ý thức và thể hiện như thế nào mới là yêu nước.
[caption id="attachment_220" align="aligncenter" width="300"]
Người tàn tật - Hiệp sĩ CNTT, "người đương thời" - Nguyễn Công Hùng đi biểu tình chống TQ bằng xe lăn[/caption]NHƯ THẾ NÀO LÀ TINH THẦN YÊU NƯỚC?
Có lẽ ai cũng dễ nhận ra, tinh thần yêu nước mang tính thiêng liêng, nhưng được biểu hiện rất cụ thể. Nó không phải là một chủ nghĩa yêu nước, mà là một thứ tình cảm cao đẹp đã được phú bẩm nơi con người như một tiếng nói trong lương tâm. Nó được nuôi dưỡng và dẫn dắt hết sức tự nhiên, như ai cũng yêu gia đình, yêu quê hương, yêu giống nòi, yêu thiên nhiên, yêu môi trường sống của mình, nơi đó đã hun đúc hình thành một nhân cách, thể hiện qua tình cảm, nếp sống, nếp nghĩ của mỗi người. Bởi vậy nó trở thành một nghĩa vụ vô vị lợi, bất kể là thành phần nào trong xã hội. Đạo lý yêu nước cũng giống như nhân quyền, nó là nghĩa vụ và quyền lợi cho bất cứ ai đã sinh ra làm người.
Người ta dễ nhầm tưởng bản chất của yêu nước mang tính quyền lợi, hoặc tuân theo sự cưỡng chế hay áp đặt nào đó. Điều này thật nguy hiểm, vì lấy quyền lợi làm nền tảng cho tinh thần yêu nước thì sẽ sinh ra muôn vàn mâu thuẫn, dẫn đến sự tranh chấp, so sánh và đo lường hơn kém, được thua, dựa trên quyền lợi (yêu vì quyền lợi, quyền lợi nhiều thì yêu nhiều, ít thì yêu ít). Còn nếu cưỡng bức hay áp đặt tinh thần yêu nước theo ý đồ của người lãnh đạo thì chắc chắn sẽ là “nghịch thiên” (thuận thiên giả tồn, nghịch thiên giả vong), vì nó trái với lẽ tự nhiên, trái với cái tâm của con người, như trong lịch sử đã xảy ra, thời Tần Thủy Hoàng (TQ), Adolf Hitler (Đức), Benito Mussolini (Ý), Saddam Hussein (Iraq), Pol Pot (Campuchia)…
Người xưa hiểu rõ cái đạo lý này:“Quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách”.Dường như đạo lý thiêng liêng này đang bị lệch lạc và biến chất. Trách nhiệm này thuộc về ai ? Có lẽ mỗi người cần phải “vắt tay lên trán” mà suy xét, từ nông dân, công nhân viên chức, đến những người tham gia hoạt động xã hội khác, đặc biệt là những vị có trách nhiệm lèo lái con thuyền quốc gia.
YÊU NƯỚC THEO TINH THẦN NHÀ ĐẠO
Khổng Tử nói: về chính trị thì phải Chính Danh, "Danh bất chính tắc ngôn bất thuận, ngôn bất thuận tắc sự bất thành."(không xứng đáng, mua chuộc, bè phái…), chủ trương lấy Đức mà trị dân, coi dân như con đẻ, từ vua quan đến người dân phải lấy việc tu thân làm gốc: “Tự thiên tử dĩ chí ư thứ dân, nhất thị giai dĩ tu thân vi bản”. Còn muốn tham gia giúp đời thì phải biết trau dồi mà đi từng bước một, từ nhỏ tới lớn, từ trong ra ngoài (Sách Đại Học):“cách vật, trí tri, thành ý, chính tâm, tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” (nhìn thấu sự vật, biết tới nơi chốn, ý cho thành, tâm ngay chính, sửa mình cho tốt, chỉnh đốn gia đạo, trị yên nước, làm cho nước được an bình).
Phật giáo không đề cập đến yêu nước, nhưng đưa mục tiêu “diệt khổ” làm chủ đạo, tu tập để loại khỏi mọi Tham-Sân-Si là nguyên nhân của mọi đau khổ, lấy chúng sinh làm đối tượng để hoằng pháp, cứu nhân độ thế, mang sự bình an và hạnh phúc đến cho mọi người.
Còn gì đẹp hơn những thiện nguyện viên thăm hỏi người bệnh, với những xe cơm, cháo từ thiện trong bệnh viện, ngoài đường phố. Hình ảnh nào đẹp bằng những thiện nguyện viên đến với những người khốn khó tại vùng xa xôi khắp nơi… Tinh thần yêu nước, yêu đồng bào là thế.
Thiên Chúa Giáo thì theo con đường của Đức Giêsu đã dạy, lấy yêu thương làm nền tảng, không phân biệt đẳng cấp, thành phần trong xã hội, đưa tình yêu đến với mọi người, đặc biệt là người cùng khổ. Do đó, nếu được phép nắm vai trò lãnh đạo, họ sẽ chu toàn trách nhiệm thật nghiêm minh.
Theo tinh thần đó, người Công giáo đã đóng góp rất nhiều cho đất nước trên mọi lãnh vực, trong những công việc từ thiện, xóa đói giảm nghèo, làm sạch nguồn nước, lớp học và nhà tình thương, quỹ tương trợ thiên tai, mở mang giáo dục, bệnh viện, truyền thông… Tình yêu Chúa và yêu nước này đã được hiện thực hóa bằng những hình ảnh cụ thể qua đời sống và việc làm thật rõ nét.
YÊU NƯỚC THEO TINH THẦN NHÂN BẢN
Ai cũng biết đạo lý ở đời cần phải có: CẦN, KIỆM, LIÊM, CHÍNH. Đây là đạo lý tổng quát, có từ ngàn xưa, được nhắc đến trong nhiều học thuyết về luân lý xưa nay, được đề cập trong những sách về nhân bản ngày nay, chứ không phải của một cá nhân nào.
- Đức tính CẦN là cần mẫn hoặc chuyên cần, là người siêng năng, ham làm việc và làm kỹ lưỡng đến nơi đến chốn.Nếu không có đức tính tính CẦN thì người làm việc sẽ tùy tiện, cẩu thả, bê bối trong mọi công việc, bớt xén thời giờ và việc làm. Người đó sợ việc, sợ khó nhọc, sợ trách nhiệm. Người lãnh đạo mà có đức CẦN thì sẽ thi hành được như câu nói: phục vụ công ích, phục vụ nhân dân.
- Đức tính KIỆM là việc hạn chế đúng mức, chi tiêu đúng mức, không hoang phí, không xa hoa trong việc sử dụng tiền của, sức khỏe và thời giờ. Người có đức tính KIỆM thì biết dùng đồng tiền cách phải lẽ, biết giữ gìn, tiết kiệm ngân quỹ, của chung cho cơ quan, công sở, như nhà trường, lớp học, thư viện.
- Đức tính LIÊM là sự thanh liêm, nghĩa là trong sạch, ngay thẳng, không tham lam, nói về cả tinh thần lẫn thể chất.Người thanh liêm là ngưòi trong sạch, liêm khiết, không hối lộ của dân, không ăn gian của công, trái lại, “tâm bất cầu lợi”, luôn tôn trọng và gìn giữ của công và của người khác. Không thanh liêm thì chỉ có hối lộ, lo lót, chạy chọt, ăn chận, ăn cắp của công. Người thanh liêm sống mẫu mực, không bị sa đà vào những thói hư tật xấu.
- Đức tính CHÍNH là chính trực, là công bằng, tuân phục. Người chính trực là người không tự dối lòng mình, không dối gạt người khác. Nói chung, chính trực là sự nghiêm túc, không thiên vị, tín trung, thành thật. Người không chính trực thì luôn giả hình (nói một đàng làm một nẻo), dối trá, lừa đảo, mưu mô, xảo quyệt, gian dối, nịnh bợ, hống hách... Chính trực thì luôn giữ luật công bằng với mọi người, với cộng đồng xã hội. Người không chính trực thì luôn có tư tưởng bất chính, tham ô, lãng phí, lạm dụng của công, luôn bớt xén, thu giữ của người trái phép. Loại này rất nguy hại cho xã hội, nếu để họ giữ chức vụ quan trọng.
KẾT
Người giữ những truyền thống trong văn hóa xã hội, phong tục tâp quán, nhưng khi ra lãnh trách nhiệm với xã hội chỉ biết đến quyền lợi bản thân, bon chen để “vinh thân phì gia”, lo lót chiếm địa vị không xứng đáng, luôn củng cố và loại trừ kẻ khác, sợ người khác hơn mình, bất cần nhân tài. Người này chắc hẳn chẳng phải là người yêu nước.
Một phật tử mang đầy tham-sân-si, khi làm việc xã hội thì vơ vét, kèn cựa không nhường nhịn ai, coi thường kẻ kém thế…Người này làm sao có tinh thần đạo và yêu nước được.
Một tín hữu công giáo sống đố kị ghét ghen, nuôi hận thù, khi tham gia công việc xã hội thì sua nịnh, đua đòi, bè phái… Người này chẳng ai tin được họ yêu Chúa cũng như yêu nước.
Người chẳng tin hoặc chẳng theo tôn giáo nào cả, nhưng đạo Nhân Bản họ bất cần, làm việc thì chỉ nhắm đến chức danh, quyền lợi, sống vương giả, tài sản kếch sù nhờ của cải bất chính, tổ chức những cuộc truy hoan thâu đêm suốt sáng, mánh khóe thủ đoạn để bảo vệ cái ghế của mình, đạo đức giả với mọi người, nịnh trên nạt dưới, không biết đến người nghèo khổ, thất nghiệp…. Người này nói họ yêu nước thì ai tin được.
Tinh thần yêu nước là một đức tính cao đẹp, nó không thể ngự trị nơi một tâm hồn băng hoại, lương tâm chai lì, không còn biết thẹn với lòng mình và với xã hội,“Sỉ tồn tắc tâm tồn ; Sỉ vong tắc tâm vong”. Đó là điều nguy hiểm nhất. Chính đời sống nói lên tất cả về một con người, còn lời nói hay hình thức bên ngoài thường chỉ là ngụy tạo. Một câu nói rất thiết thực: “ Bạn có thể lường gạt mọi người trong một thời gian và lường gạt vài người luôn mãi, song bạn không thể gạt luôn mãi hết mọi người” (A.Lincoln). Điều này ai cũng thấy rõ trong thực tế hiện nay, trước xã hội, đối với mọi người.
Phải chăng tinh thần yêu nước hôm nay đang bị biến chất do tham vọng phù phiếm, chỉ còn hiện tượng yêu nước cưỡng bức, yêu nước ảo ?
Hàn Cư Sĩ
------------------
Bài viết thể hiện quan điểm và văn phong riêng của tác giả.
